Boerderijen

Werkgroep Boerderijen
Als Heemkundekring Vehchele houden we ons ook actief bezig met het inventariseren van boerderijen in de directe omgeving van Veghel. Niet alleen het inventariseren en beschrijven van de boerderijen maar ook de bewoners ervan behoren tot het aandachtsgebied van de werkgroep. In de fotogalerij kunt U een presentatie zien van boerderijen in Veghel.

Bouwstijlen 

Vooral de oude boerderijen werden vrijwel altijd volgens bestaande bouwstijlen gerealiseerd en waren dan ook sterk tijdgebonden. Gewijzigde bouwstijlen kwamen voort uit de indeling van de boerderijen. De oudste boerderijen, waarvan er nog maar slechts enkele overgebleven zijn, waren de kortgevel boerderijen. De belangrijkste kenmerken waren de voordeur in de korte voorgevel alsmede een wolfsdak. Een wolfsdak was toentertijd met stro gedekt had aan de voor en achterzijden dakschilden. In latere jaren waren aan de lange zijde de onderkant van het dak gedekt met pannen. Zie eerste foto op deze pagina.

Vanaf 1850 komen de langgevel boerderijen in beeld waarvan de oudste veel overeenkomsten hadden met de hiervoor beschreven kortgevel boerderijen alleen met het belangrijkste verschil dat de voordeur in een van de lange zijgevel geplaatst was. Zie tweede foto.

Hierna kwamen de boerderijen met een zadeldak in opkomst. Deze hadden geen dakschilden en waren soms nog gedeeltelijk met stro gedekt of geheel met pannen. Waarbij de rode pan ook steeds meer in beeld kwam. Zie derde foto.

In de periode vóór 1940 werden de meeste boerderijen gebouwd met een Franse kap (ook wel Mansardedak genaamd.) Een Franse kap was een gebroken zadeldak. (Zie vierde foto.).

Naast de hierboven beschreven stijlen zijn er nog diverse afwijkende boerderijen geweest, zoals het T-vormig krukhuis en het L-vormig model. Soms zijn ook originele boerderijen later uitgebreid en gewijzigd in een T- of L-model. Zie vijfde foto op deze pagina.

Ook de dakpannen zijn met hun tijd meegegaan, zo kennen we o.a. de Oud Hollandse pan, de kruispan, de muldenpan alsmede de Tuile du Nord.

Vanaf 1981 heeft dhr. Jan Oppers uit Veghel gedurende vijf jaar gewerkt aan een model op schaal, van een potstalboerderij.
Op 2 december 1997 heeft hij dit model geschonken aan heemkundekring Vehchele.
Dit schaalmodel is te bezichtigen in het museum SieMei aan het voormalig CHV terrein aan de Noordkade.

Zie bijgaande PDF-file voor meer informatie: Potstalboerderij.pdf .

Op de foto een trotse Jan Oppers bij zijn werkstuk.